Φυσική Συμπεριφορά

Πριν σας περιγράψουμε την φυσιολογική συμπεριφορά της γάτας που ζει ελεύθερη στη φύση, θα θέλαμε να γνωρίζετε ότι για την πλήρη κατανόηση του θέματος, πρέπει να βιώσετε τη ζωή της γάτας με τον τρόπο της γάτας. Είναι πολύ εγωιστικό να νομίζει ο άνθρωπος ότι οι γάτες αντιλαμβάνονται τον κόσμο με τον ανθρώπινο τρόπο.

Υπάρχουν μεγάλες φυσικές διαφορές.

Έτσι λοιπόν.. για να μην απορείτε ή παρεξηγείτε τις ανώμαλες κατά τη γνώμη σας εκδηλώσεις της συμπεριφοράς μιας γάτας που από ελεύθερη έγινε κατοικίδια, θα πρέπει πρώτα να γνωρίσετε τη φυσιολογική συμπεριφορά της.

Η συμπεριφορά της γάτας διαμορφώνεται από γονίδια, εμπειρίες και το περιβάλλον όπου ζει, τρία στοιχεία που καθορίζουν τον χαρακτήρα της στην καθημερινότητά της.

Υπάρχουν βέβαια και μεμονωμένες συμπεριφορές που αφορούν συγκεκριμένη γάτα κάθε φορά.

Τρία είναι τα στοιχεία που χαρακτηρίζουν αυτό το υπέροχο αιλουροειδές: Γρήγορο, ζωηρό, εξαιρετικά ευλύγιστο.

Η γάτα πρωτοεμφανίστηκε σε άγονα μέρη, εκεί που σπάνιζε το νερό.

Είναι μικρόσωμη και ζυγίζει 2 έως 8 κιλά.

Αναφέρεται σαν νυκτόβιο πλάσμα. Το ακριβές είναι ότι αυτός ο μοναχικός κυνηγός δραστηριοποιείται στο λυκαυγές και στο λυκόφως. Βγαίνει δηλαδή για κυνήγι πριν ανατείλει αλλά και όταν δύσει ο ήλιος. Τον υπόλοιπο χρόνο κυρίως αναπαύεται. Γενικά το ψάξιμο και το κυνήγι για φαγητό, η διαδικασία των γευμάτων και οι ώρες που η γάτα αφιερώνει στον καθαρισμό της με τη γλώσσα της είναι το 50% του χρόνου της.

Είναι αποκλειστικά σαρκοφάγο ζώο γιαυτό διαθέτει κοφτερούς κυνόδοντες και ισχυρά νύχια που όταν δεν τα χρειάζεται βρίσκονται στις θήκες τους.

Επειδή δεν αντέχει το τρέξιμο, όταν θέλει να κυνηγήσει, στήνει ενέδρα χρησιμοποιώντας την ακοή, την όραση και την όσφρησή της. Εντοπίζει το θήραμά της (ποντίκι, βάτραχο, πουλί, ερπετό) και πολύ αθόρυβα, με τα νύχια στις θήκες τους, το ακολουθεί μέχρι να το πλησιάσει αρκετά. Τότε κάνει ένα άλμα (έως και 5 φορές το ύψος της) ή ένα απότομο σκαρφάλωμα και το γραπώνει με νύχια και με δόντια. Η ικανότητά της να κινείται ευλύγιστα, αθόρυβα και γρήγορα προστατεύει και την ίδια όταν με την σειρά της παίζει το ρόλο του θηράματος για κάποιο μεγαλύτερό της ζώο.

Οι καιρικές συνθήκες την επηρεάζουν πολύ. Αν ο καιρός είναι ζεστός αναπαύεται τεντωμένη, αν είναι κρύος παραμένει κουλουριασμένη. Ακόμα και η δραστηριότητά της τη νύχτα εξαρτάται από τη θερμοκρασία. Όσο περισσότερο κρύο και βροχή τόσο λιγότερη δραστηριότητα. Την άνοιξη αυξάνεται η κινητικότητα και η διάθεσή της ενώ το φθινόπωρο μειώνεται αρκετά.

Η γάτα είναι ένα από τα πιο εκφραστικά όντα στη φύση.
Χρησιμοποιεί τη γλώσσα του σώματος για να στείλει τα μηνύματα που χρειάζεται.

Αλλάζει τη στάση και τη θέση των ποδιών της, των αυτιών της, το μέγεθος στις κόρες των ματιών της, τη θέση της ουράς της, σηκώνει τη τρίχα για να δείχνει μεγαλύτερη. Επιδεικνύει τα όπλα της που είναι τα νύχια και τα δόντια  κλπ. κλπ.

• Η γάτα που έχει αυτοπεποίθηση στέκεται όρθια και πατάει καλά στα πόδια της, η ουρά της είναι σηκωμένη ή οριζόντια και τα αυτιά της κοιτάζουν μπροστά.
• Η γάτα που επιτίθεται προσπαθεί να δείξει μεγαλύτερη. Στέκεται στα πόδια της όσο πιο όρθια μπορεί και φουσκώνει τις τρίχες της. Η ουρά της είναι επίσης σηκωμένη και φουντωμένη.
• Η γάτα που δίνει το μήνυμα ότι θα επιτεθεί, αν ο αντίπαλός της δεν υποχωρήσει, θα καμπουριάσει σαν τόξο τη ράχη της.
• Η αβέβαιη γάτα δείχνει το μέσο δρόμο. Χαμηλώνει τη λεκάνη της λυγίζοντας τα πίσω πόδια και έχει τα εμπρός έτοιμα να χτυπήσουν.
• Η φοβισμένη γάτα χαμηλώνει το σώμα της στο έδαφος. Όσο πιο φοβισμένη είναι τόσο περισσότερο το χαμηλώνει.
• Η γάτα βαδίζει στα δάχτυλα των ποδιών της και το πίσω πόδι της πατάει ακριβώς στο σημείο που άφησε το αποτύπωμά του το μπροστινό της πόδι. Όλα αυτά βοηθούν ώστε τα πίσω πόδια να πατούν πάντοτε σε ελεγμένο έδαφος, να  ελαττώνεται ο θόρυβος και να μην αφήνει ίχνη πίσω της.
• Ακόμα και η κατασκευή του σκελετού της την βοηθάει να είναι γρήγορη και  ευκίνητη στις κινήσεις και στην επικοινωνία της.

• Η αμυνόμενη γάτα έχει τα αυτιά της κατεβασμένα πάνω στο κεφάλι της για προστασία.
• Η επιτιθέμενη γάτα έχει τα αυτιά της κατεβασμένα πάνω στο κεφάλι της για προστασία αλλά αν δείτε τη γάτα αν-φας η κορυφή των αυτιών είναι σηκωμένη και ορατή.
• Η γάτα με περιέργεια και αυτοπεποίθηση αλλά και η γάτα που έχει εντοπίσει και παρακολουθεί το θήραμά της έχει τα αυτιά της στραμμένα εμπρός για να συλλαμβάνει όλους τους ήχους.
• Η φοβισμένη γάτα έχει τα αυτιά της οριζόντια και στραμμένα πίσω.
• Η γάτα που μπλοφάρει άλλη γάτα ή είναι αβέβαιη κρατάει τα αυτιά της στη μέση, δηλαδή μεταξύ του να είναι στραμμένα μπροστά και του να είναι οριζόντια και στραμμένα πίσω.

• Η γάτα που βρίσκεται σε άμυνα, διαστέλλει τις κόρες των ματιών της (μυδρίαση) για να δώσουν καλή περιφερική όραση ώστε να μπορεί εύκολα να αντιμετωπίσει μια επίθεση ή να διαφύγει.
• Μυδρίαση μπορεί να συμβεί κι όταν η γάτα φοβάται ή πονάει ή όταν βρίσκεται σε χώρο με χαμηλό φωτισμό.
• Η επιτιθέμενη γάτα συστέλλει τις κόρες των ματιών της για να έχει καλύτερη αντίληψη του βάθους και να μπορεί εύκολα να επιτεθεί σε συγκεκριμένο σημείο.
• Το αργό βλεφάρισμα (ανοιγοκλείσιμο βλεφάρων) σημαίνει ότι η γάτα βρίσκεται σε καλή διάθεση και δεν αποτελεί απειλή για τις άλλες γάτες ή  μπορεί να σημαίνει και «σ΄αγαπώ». Συνήθως η γάτα κάθεται στα πίσω πόδια καμπουριαστά ή σε στάση «σφίγγας». Αυτό το σήμα το εφαρμόζουν και τα μεγάλα αιλουροειδή.
• Το επίμονο καρφωτό βλέμμα χωρίς βλεφαρισμό είναι απειλητικό και ανησυχητικό και το χρησιμοποιεί όταν θέλει να οριοθετήσει και να διατηρήσει τη ζωτική της περιοχή.
• Η γάτα που δεν έχει ιδιαίτερη αυτοπεποίθηση ή που θέλει να αποφύγει ένα τσακωμό παύει να βλέπει την άλλη γάτα ή οποιοδήποτε άλλο ζώο (και τον άνθρωπο) που την καρφώνει με το βλέμμα του. Αν νοιώθει πολύ δυσάρεστα αρχίζει να … καθαρίζεται έντονα με τη γλώσσα της. Συχνά οι άλλες γάτες παύουν να την κοιτάζουν ενώ γλείφεται με τέτοια σχολαστικότητα. Αυτό είναι μετακίνηση συμπεριφοράς και συμβαίνει όταν μια γάτα δεν επιλέγει καμία φυσιολογική αντίδραση από τις διαθέσιμες για το φόβο δηλαδή (πάλη, φυγή, πάγωμα).

• Η γάτα που κρατάει όρθια την ουρά της σε όλο της το μήκος δείχνει ότι αποδίδει ένα φιλικό χαιρετισμό στα άλλα ζώα  αλλά και  μια πρόσκληση για χάδι. Το ίδιο σήμα δίνει και η θηλυκή γάτα κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής προσέγγισης.
• Λέγεται πως η γάτα σηκώνει την ουρά της σαν αναγνώριση της κοινωνικής θέσης που αποδίδει στην άλλη γάτα (πχ τα μικρά γατάκια στη μητέρα τους). Παρατηρείται και σε γατάκια που παίζοντας μεταξύ τους, το παιχνίδι τους γίνεται πάλη.
• Η οριζόντια ουρά επιδεικνύεται κατά τη διάρκεια προσεγγίσεων γάτων που αγαπιούνται.
• Η γάτα που ενώ κάθεται, ξαφνικά τινάζει την ουρά της, σημαίνει ότι κάτι την ενοχλεί, ότι κάτι την εκνευρίζει. Η ενόχληση μπορεί να προέρχεται από παράσιτο (ψύλλος) που υπάρχει στη περιοχή της ουράς. Αν το κούνημα της ουράς είναι μικρά νευρικά τινάγματα, αυτό φανερώνει την προετοιμασία ενός σχεδίου δράσης και την αναποφασιστικότητά της μεταξύ δύο εναλλακτικών δράσεων. Σ΄αυτές τις περιπτώσεις η κίνηση της ουράς μπορεί να συνοδεύεται κι από έναν βρυχηθμό ειδικά μεταξύ δύο αρσενικών. Παρατηρείται και σε γατάκια που παίζοντας μεταξύ τους, το παιχνίδι τους γίνεται πάλη.
• Η γάτα που κρατάει την ουρά της κάτω αλλά έχει σηκωμένο το άκρο της σημαίνει ότι έχει διάθεση να επιτεθεί σε άλλη γάτα που βρίσκεται κάπου δίπλα της. Παρατηρείται και σε γατάκια που παίζοντας μεταξύ τους, το παιχνίδι τους γίνεται πάλη.
• Η γάτα που έχει την ουρά της φουντωμένη σε στάση αψίδας αλλά ταυτόχρονα κρατάει και τη ράχη της σε στάση αψίδας, εκδηλώνει την αναποφασιστικότητά της μεταξύ επίθεσης και άμυνας. Η ίδια φουντωμένη ουρά που κρατιέται σε όρθια στάση ή προς τα κάτω, δείχνει πως η γάτα έχει αποφασίσει να επιτεθεί. Παρατηρείται και σε γατάκια που παίζοντας μεταξύ τους, το παιχνίδι τους γίνεται πάλη.
• Η εικόνα της γάτας που κάθεται και η ουρά της αγκαλιάζει το σώμα της, είναι πραγματικά όμορφη και φαίνεται να δείχνει μια γάτα ευχαριστημένη. Προσοχή όμως γιατί με αυτή τη στάση της ουράς της μπορεί να κρύβει τη νευρικότητά της ή την αμυντική της θέση.

Η γάτα έχει πιο ευαίσθητη ακοή από τον άνθρωπο και η φωνή της μελετήθηκε από ερευνητές για την ανάπτυξη του βιονικού αυτιού στον άνθρωπο (κοχλιακό εμφύτευμα).

• Γουργουρητό: Η φωνή που γίνεται με κλειστό στόμα. Είναι ένας μονότονος ήχος που επιδεικνύεται σε μια γκάμα διαφορετικών καταστάσεων. Μεταξύ επαφής γάτας-γάτας, αλλά και όταν η γάτα βιώνει πολύ πόνο.
• Μιάου: Η φωνή που ξεκινά αρχικά με ανοιχτό στόμα και τελικά καταλήγει με κλειστό. Είναι ο ήχος που βγάζει η γάτα για να επικοινωνήσει γενικώς με άλλες γάτες και ζώα.
• Μακρόσυρτο μιάου: Η φωνή που ξεκινά αρχικά με ανοιχτό στόμα και καταλήγει τελικά με κλειστό. Είναι μια υψηλής έντασης εκδοχή του απλού μιάου. Ακόμα δεν έχει βρεθεί η σημασία του αλλά πιθανόν να εκδηλώνει μια έντονη επιθυμία για την ικανοποίηση μιας ανάγκης της.
• Τρι: Φωνή με κλειστό στόμα. Επιδεικνύεται σαν χαιρετισμός σε άλλη γάτα ή άλλο ζώο.
  Το κάλεσμα του θηλυκού: Η φωνή που ξεκινά αρχικά με ανοιχτό στόμα και καταλήγει τελικά με κλειστό. Δεν είναι κοινωνική επικοινωνία και δεν απευθύνεται σε άλλα ζώα.
• Μόουλ: Η φωνή που ξεκινά αρχικά με ανοιχτό στόμα και καταλήγει τελικά με κλειστό. Δεν αποτελεί κοινωνική επικοινωνία.
• Γκράου και Γιάου και Σσνάρλ: Φωνές επιθετικές με ανοιχτό στόμα. Η γάτα χρησιμοποιεί αυτόν τον ήχο όταν θέλει να δώσει το μήνυμα ότι πραγματικά απειλεί ή ενεργητικά επιτίθεται.
• Χισς και Σσπιτ: Φωνές επιθετικές με ανοιχτό στόμα. Χρησιμοποιείται από τη γάτα για να δείξει αμυντική επιθετικότητα όταν απειλείται ή όταν της επιτίθενται.

• Με τη μυρωδιά η γάτα μπορεί και αναγνωρίζει μέλη της κοινωνικής ομάδας που ανήκει αλλά και άλλες γάτες με τις οποίες είχε μαλώσει παλιότερα.
• Η γάτα που θέλει να χαιρετήσει μια άλλη γάτα, την μυρίζει στη γωνία των χειλιών του στόματος, στις πλευρές του μετώπου, κατά μήκος της ουράς αλλά και γύρω από τον πρωκτό. Σ΄αυτές τις περιοχές οι αδένες του δέρματος εκκρίνουν το προσωπικό άρωμα-ταυτότητα της κάθε γάτας.
• Η γάτα τρίβει ή κουτουλά με το πρόσωπό της αντικείμενα, άλλες γάτες και φιλικά της ζώα για να ανακατέψει τη προσωπική της μυρωδιά με τα άτομα που αποτελούν τη κοινωνική της ομάδα ώστε να προκύψει το άρωμα-ταυτότητα της ομάδας.
• Ο αρσενικός γάτος για να διεκδικήσει την περιοχή του, πληροφορεί τις άλλες γάτες για το φύλο και την σεξουαλική του κατάσταση ψεκάζοντας με ούρο (μαρκάρισμα). Πρώτα μυρίζει τη περιοχή και εκδηλώνει το αντανακλαστικό σηκώματος των χειλιών, μετά παίρνει στάση με όρθια την ουρά του, και μπροστά σε μια κάθετη επιφάνεια, μόλις αρχίζει να την τρέμει, ψεκάζει με ούρο.
• Η μυρωδιά είναι πολύ διαπεραστική. Το ούρο οφείλει τη χαρακτηριστική του οσμή σε πτητικά χημικά που έχουν ως πρόδρομη ουσία την Felinine και η βιολογική της λειτουργία είναι ακόμα άγνωστη αλλά θεωρείται πρόδρομος της φερομόνης.
• Το μαρκάρισμα αυξάνει όταν οι γάτες βρίσκονται σε οίστρο. Μερικές γάτες μαρκάρουν επίσης όταν αισθάνονται ανήσυχες και αγχωμένες. Καμία γάτα δεν μαρκάρει από θυμό ή κακία.

Το παιχνίδι και οι λειτουργίες του

Το παιχνίδι στην γάτα είναι ότι και ο χορός στον άνθρωπο.

Με το παιχνίδι, χωρίς κάποιο συγκεκριμένο σκοπό ή στόχο, εκδηλώνεται η χαρά που μέσω του νευρικού και κινητικού συστήματος πλημμυρίζει τη γάτα.

Όταν μια ενήλικη γάτα παίζει οι ερευνητές έχουν υποθέσει ότι επιτυγχάνεται:

• Εξερεύνηση του περιβάλλοντος.
• Δημιουργία κατάστασης που φέρνει ευχαρίστηση.
• Αν παίζει μαζί με άλλη γάτα, συντήρηση κοινωνικών σχέσεων και συνεργασίας.
• Ανάπτυξη και συντήρηση δεσμών.

Επικοινωνία.

Τύποι παιχνιδιού:

• Παιχνίδι μοναχικό με αντικείμενα όπως φύλλα, φτερά, κλαδάκια.
• Παιχνίδι μοναχικό με υψηλής δραστηριότητας κίνησης (τρέξιμο με μεγάλη ταχύτητα, γρήγορη στροφή και πήδημα).
• Παιχνίδι κοινωνικό με γάτες ή Παιχνίδι κοινωνικό με άλλο είδος ζώου με πολυσύνθετα σημάδια, στάσεις σώματος και εκδηλώσεις συμπεριφορών. Τα περισσότερα παιχνίδια με γάτες έχουν πολύ καλή έκβαση και για τα δύο μέρη αλλά υπάρχουν και μερικές σπάνιες περιπτώσεις που ξυπνάει ο ανταγωνισμός, με αποτέλεσμα τραυματισμό σωματικό ή / και ψυχολογικό (άγχος ή φόβο).

• Η φυσιολογική κοινωνική οργάνωση της ελεύθερης γάτας ποικίλει. Εξαρτάται δηλαδή από τον τρόπο που η ίδια  επιλέγει να ζήσει και να οργανωθεί. Άλλη γάτα επιλέγει να ζήσει μόνη της και τότε δεν ανέχεται γύρω της καμία άλλη γάτα και άλλη μπορεί να γίνει μέλος μεγάλης πολυπληθούς αποικίας. Αυτός είναι και ένας λόγος που η γάτα είναι τόσο επιτυχημένη σαν είδος.
• Η γάτα αφενός είναι μοναχικός κυνηγός γιατί τα θηράματά της είναι μικρά σε μέγεθος ζώα και μπορεί να τα κυνηγήσει μόνη της, αφετέρου όμως μπορεί να ενσωματωθεί και σε μια ποικιλία σύνθετων κοινωνικών ομάδων. Δηλαδή αν υπάρχει άφθονο φαγητό στη περιοχή και διαθέσιμο σεξ μπορεί να παραμείνει σε ομάδα, να ζευγαρώσει και να μεγαλώσει τα μικρά της μέσα σ΄αυτήν. Πολλές φορές μητέρες σχηματίζουν με τα μικρά τους μια ομάδα και είναι δυνατόν να τα ανατρέφουν με τη βοήθεια και άλλων μητέρων. Αυτά τα μικρά ανεξαρτητοποιούνται γρηγορότερα από τη μαμά τους δηλαδή την 20^η μέρα της ζωής τους αντί της 30^ης.  
• Μια περιοχή θεωρείται αποικία όταν σ΄αυτήν ζει μεγάλος αριθμός γάτων. Μέσα στην αποικία οι γάτες σχηματίζουν φιλικές αλλά και ανταγωνιστικές σχέσεις. Αυτές που έχουν φιλικές σχέσεις χαιρετούν η μία την άλλη, τρίβουν μεταξύ τους τα κεφάλια τους, το σώμα τους, τις ουρές τους, μπορεί να γλείφουν η μία την άλλη, μπορεί να μοιράζονται τη τροφή και το χώρο ύπνου. Σε μια σταθερή αποικία, οι καυγάδες είναι σπάνιοι γιατί οι γάτες που δεν έχουν φιλικές σχέσεις μεταξύ τους αποφεύγουν η μία την άλλη και χρησιμοποιούν ακριβή χρόνο για να μοιράζονται κοινούς χώρους.
• Υπάρχουν βέβαια διαφορές μεταξύ αρσενικού και θηλυκού. Οι γάτοι δεν αναπτύσσουν μεταξύ τους φιλικές σχέσεις. Τα αρσενικά έρχονται σε μια ομάδα για λίγο χρόνο ώστε να έχουν την ευκαιρία να ζευγαρώσουν με μια θηλυκή στον επόμενο οίστρο της. Μετά φεύγουν και γίνονται μέλη σε άλλες ομάδες αν αυτές οι ομάδες  είναι κοντά.

• Η γάτα έχει ανάγκη τη ζωτική της περιοχή. Φυσικά όλη αυτή η περιοχή αποτελείται από ένα δίκτυο μονοπατιών που ελέγχονται και μαρκάρονται με βάση ένα σχεδιασμένο πρόγραμμα από την ίδια. Τα σύνορα τα διατηρεί με οσφρητικά και οπτικά σημάδια που είναι γρατζουνιές σε κάθετες επιφάνειες και απόθεση ούρου ή κοπράνων. Όλα αυτά τα σημάδια πληροφορούν τις άλλες γάτες για το φύλλο, την ηλικία, την κατάσταση της υγείας της και την παρουσία της εκεί.
• Γενικά το ¨μαρκάρισμα¨ επιτρέπει σε ορισμένο αριθμό γάτων να μοιράζονται τις πηγές της τροφής χωρίς να υπάρχει άμεσος ανταγωνισμός. Μπορεί δηλαδή μια γάτα να κυνηγά το πρωί σε ένα σημείο και να επιτρέπει σε μια άλλη να κυνηγά το απόγευμα.
• Οι ελεύθερες γάτες προσπαθούν να αποφύγουν τις γατομαχίες που οδηγούν σε τραυματισμούς και μολύνσεις. Είναι μοναχικοί κυνηγοί, ξέρουν πώς να οριοθετούν τη περιοχή τους, στηρίζονται στις δυνάμεις τους. Αν οι ικανότητές τους μειωθούν, δεν μπορούν να επιζήσουν.
• Έξω από τη ζωτική της περιοχή υπάρχει η τοπική περιοχή (hometerritory), που μπορεί να την μοιράζεται κατά τμήματα με άλλες γάτες. Το μέγεθος αυτής της περιοχής σχετίζεται με τη πυκνότητα των υπαρχόντων πηγών τροφής. Όταν η τροφή είναι άφθονη, η τοπική περιοχή μπορεί να είναι μόλις 800 τετραγωνικά μέτρα για τη θηλυκή γάτα και 8.500 τετραγωνικά μέτρα για τον αρσενικό.
• Σε περιοχές με λιγότερη αφθονία τροφής, η τοπική περιοχή μπορεί να είναι 2,7 τετραγωνικά χιλιόμετρα για τη θηλυκή γάτα και 4,2 τετραγωνικά χιλιόμετρα για τον αρσενικό.

Οι θηλυκές:

Εκδηλώνουν το πρώτο τους οίστρο συνήθως μεταξύ 5-9 μηνών (3,5 έως 12 μηνών οι ακραίες τιμές).  Πρώιμο οίστρο δείχνουν αυτές που γεννήθηκαν νωρίς την άνοιξη, όσες έχουν εκτεθεί σε επιβήτορες γάτους, αυτές που βρίσκονται κοντά σε άλλα θηλυκά με οίστρο και τέλος όσες εκτέθηκαν σε περιόδους αυξημένης ηλιοφάνειας.

Τα αρσενικά:

Συνήθως τα ελεύθερα αρσενικά που ζουν στη φύση αργούν να εκδηλώσουν σεξουαλική ωριμότητα μπορεί και μέχρι την ηλικία των 18 μηνών (τα κατοικίδια μεταξύ 9-12 μηνών).

Κοινωνική ωριμότητα:

Η κοινωνική συμπεριφορά δεν συμβαδίζει με την σεξουαλική ωριμότητα. Συμβαίνει στην ηλικία των 3-4 χρόνων και ιδιαίτερα στα αρσενικά περιλαμβάνει την υπεράσπιση της περιοχής τους.

Σεξουαλική συμπεριφορά

Κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού, τα αρσενικά γατάκια ηλικίας 3-4 μηνών μπορεί να ξεκινήσουν δάγκωμα σβέρκου και κινήσεις λεκάνης.

• Η ελεύθερη γάτα από τη γέννησή της διαθέτει το ένστικτο του κυνηγού για τη λήψη της τροφής της. Το ένστικτο αυτό τελειοποιείται με τη μάθηση και την εμπειρία. Για παράδειγμα, τα μικρά γατάκια από ένστικτο έλκονται και προσανατολίζονται σε υψηλής συχνότητας ήχους. Η εμπειρία τους αυτή τα μαθαίνει πώς να εντοπίζουν και να εξακριβώνουν τη πηγή και την ταυτότητα των ήχων, και μετά να πλησιάζουν αθόρυβα, να εφορμούν και να αρπάζουν το θήραμα.
• Η εμπειρία αποκτάται μέσα από τη μάθηση που στηρίζεται στη δοκιμή και το λάθος. Με αυτή τη τεχνική η γάτα μαθαίνει δρώντας να γνωρίζει τις αντιδράσεις αντικειμένων, ζώων, ανθρώπων.  Δηλαδή μετά την εξερεύνηση και το χειρισμό ενός αντικειμένου, μπορεί να κερδίσει κάποια ανταμοιβή (θετική ενίσχυση), μπορεί να υποστεί κάτι δυσάρεστο (θετική τιμωρία), ή μπορεί να μην της συμβεί τίποτα, οπότε σε αυτή τη περίπτωση μαθαίνει ότι δεν αξίζει να ασχολείται με το αντικείμενο.
• Οι αδαείς γάτες χρησιμοποιώντας τη μάθηση που έτσι κι αλλιώς την έχουν μέσα τους από ένστικτο, γνωρίζουν πώς να πιάσουν νέα είδη κυνηγιού, αλλά η τεχνική τους βελτιώνεται με την εμπειρία.
• Τα μικρά γατάκια μπορούν να μάθουν και παρακολουθώντας τη μητέρα τους. Η μητέρα γάτα φέρνει μπροστά τους θηράματα και βλέποντας μαθαίνουν τη συμπεριφορά κυνηγιού και σκοτώματος. Αλλά και γενικά η ελεύθερη γάτα μπορεί να μάθει και μόνο παρατηρώντας τις άλλες γάτες αν έχουν αυτές αποκτήσει μια νέα δεξιότητα.

• Η γάτα είναι αποκλειστικά σαρκοφάγο ζώο. Κυνηγάει μικρά θηράματα κυρίως ποντίκια, σαύρες, βατράχια, πουλιά και έντομα. Η ελεύθερη γάτα που ζει σε αστικές περιοχές ψάχνει και βρίσκει τροφή στα σκουπίδια που πετάει ο άνθρωπος.
• Όταν η γάτα βρει την κατάλληλη τροφή γιαυτήν, αρχικά τη μυρίζει, μετά γλύφει τα χείλια της, την ξαναμυρίζει γύρω-γύρω και τελικά αρχίζει να την τρώει. Μετά το φαγητό γλείφει το πρόσωπο και το σώμα της.
• Όταν η γάτα πλησιάσει ακατάλληλη τροφή γιαυτήν, αρχικά τη μυρίζει και μετά γλύφει τη μύτη της. Μετά μπορεί να καθαρίσει με τη γλώσσα της το στήθος και το σώμα της.

• Ο καθαρισμός του σώματος της γάτας με τη γλώσσα της είναι ένας σημαντικός παράγοντας για τη φροντίδα του σώματος αλλά και της ψυχής της. Πολλές φορές το κάνει σαν αντίδοτο του άγχους της γιατί με τον τρόπο αυτό προκαλεί την έκκριση ενδορφινών που βοηθούν αυτές τις καταστάσεις.
• Μια γάτα με άγχος ή μετά από οξύ στρες που έχει υποστεί, είναι πολύ πιθανό να αρχίσει το καθαρισμό του σώματος με τη γλώσσα της σαν συμπεριφορά μετάθεσης του προβλήματος.
• Στην περίπτωση που η γάτα μειώνει το χρόνο που αφιέρωνε στο καθαρισμό και το γλείψιμο του σώματός της, μπορεί να σημαίνει ότι βρίσκεται κάτω από χρόνιο ή επαναλαμβανόμενο στρες. Αυτό μπορεί να συνοδεύεται κι από άλλα συμπτώματα όπως διαταραχές όρεξης, ελαττωμένο ενδιαφέρον για κοινωνικές σχέσεις, απόσυρση ή κρύψιμο. Το ελαττωμένο γλείψιμο μπορεί επίσης να οφείλεται σε ιατρικά προβλήματα, όπως γαστρεντερικές νόσους, μεταβολικές διαταραχές, νόσους των δοντιών, πόνο και γηρατειά.
• Όταν μια γάτα καθαρίζει μιαν άλλη, αυτό λέγεται αλλοκαθαρισμός και βοηθάει στο να δημιουργηθεί ή να ενισχυθεί ένας κοινωνικός δεσμός. Οι αρσενικοί γάτοι γλείφουν μόνο τις θηλυκές της κοινωνικής ομάδας που ανήκουν.
• Στη περίπτωση που μια γάτα θέλει να αποφύγει την επιθετική αντιμετώπιση ενός καβγά, μπορεί να ξεκινήσει το καθάρισμα του σώματός της σαν αποκοπή από το συγκεκριμένο γεγονός.
• Η ελεύθερη γάτα αφιερώνει το 30% – 50% του χρόνου της όταν είναι ξυπνητή, στην εκδήλωση της συμπεριφοράς του καθαρισμού με το γλείψιμο. Πολύ λίγο χρόνο από τον παραπάνω τον αφιερώνει στο ξύσιμο του σώματος με το πίσω πόδι της.
• Το καθάρισμα με τη γλώσσα απομακρύνει τα δερματικά παράσιτα. Η γάτα που έχει ψύλλους καθαρίζει το σώμα της σε πολύ μεγαλύτερη αναλογία από τη γάτα που δεν έχει. Επίσης το καθάρισμα απομακρύνει τρίχες που έπεσαν ή πρόκειται να πέσουν. Μια φυσιολογική γάτα καταπίνει τα 2/3 των τριχών που χάνει ετησίως.
• Σε υψηλές θερμοκρασίες περιβάλλοντος, το σάλιο που αφήνει στο τρίχωμά της με το καθαρισμό, εξατμίζεται από το δέρμα της δημιουργώντας ψύξη και ανακούφιση στο σώμα της.

Ο τρόπος που χρησιμοποιεί η γάτα, για να περιποιηθεί και να καθαρίσει το τρίχωμά της, είναι μια ιστορία αρκετά περίπλοκη και διαφέρει πολύ από τον τρόπο που χρησιμοποιούν τα άλλα ζώα.

• Πρώτα υγραίνει τα χείλη της με τη γλώσσα της.
• Μετά γλείφει τις πλευρές του ενός πέλματος μέχρι να μουσκέψουν καλά.
• Με το βρεγμένο πέλμα της τρίβει το κεφάλι, το μάτι, το αυτί, το μάγουλό της από τη μια πλευρά.
• Μόλις τελειώσει την παραπάνω διαδικασία, μουσκεύει τις πλευρές του άλλου πέλματος και τρίβει με την ίδια σειρά την άλλη πλευρά του κεφαλιού της. Μάτι, αυτί, μάγουλο.
• Ξεκινά τη διαδικασία γλειψίματος των μπροστινών ποδιών και των ώμων.
• Συνεχίζει με το γλείψιμο των πλευρών και των γεννητικών οργάνων.
• Στο τέλος γλείφει την ουρά της από τη βάση προς τα έξω.
• Αν ανακαλύψει κάποιους κόμπους στο τρίχωμά της, αρχίζει και δαγκώνει τα σημεία με τα δόντια της μέχρι να απαλλαγεί από αυτούς.
• Δεν ξεχνά να ασχοληθεί φυσικά με τα νύχια της, τα πιο σπουδαία όπλα που διαθέτει μετά από το ευλύγιστο μυαλό της.